Samsun'un Tekkeköy ilçesi Organize Sanayi Bölgesi'nde (OSB) faaliyet gösteren bir demir çelik fabrikasının kumanda odasında 23 Ağustos 2026 sabah saat 05.30 sıralarında patlama meydana geldi. İki elektrik işçisinin yaralandığı kaza sonrasında adli ve idari soruşturma başlatıldı.
Edinilen bilgilere göre olay, fabrikanın elektrik ve kontrol altyapısının bulunduğu kumanda odasında ilk enerjilenme (enerji verme) işlemi sırasında gerçekleşti. Patlamanın hemen ardından çıkan yangın ve yoğun duman, olay yerine sevk edilen Samsun Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Dairesi ekiplerince kontrol altına alındı. Yaralanan işçiler sağlık ekiplerinin ilk müdahalesinin ardından hastaneye kaldırılarak tedavi altına alındı.
Neden Önemli? Kumanda Odalarında İlk Enerjilenme Riski
Endüstriyel tesislerde kumanda odaları ve orta/alçak gerilim pano odaları, elektrik enerjisinin dağıtıldığı ve kontrol edildiği kritik alanlardır. Bakım, onarım veya devreye alma sonrasında yapılan "ilk enerjilenme" işlemleri, elektrik arkı (arc flash), kısa devre veya bileşen arızası riskinin en yüksek olduğu anlardır.
Teknik Şok ve Patlama Ayrımı: Basında "patlama" olarak yer alan olaylar sıklıkla yüksek akımlı bir kısa devre sonucu oluşan elektrik arkı patlamasıdır (arc blast). Ark patlaması anında oluşan yüksek sıcaklık ve basınç dalgası pano kapaklarını fırlatabilir, sıcak metal parçacıkları yayabilir ve odadaki personelde ağır yanıklara yol açabilir.
Adli Mühendislik Değerlendirmesi
Olayın kök nedeninin tespiti için adli mühendislik ve elektrik bilirkişiliği kapsamında şu hususların incelenmesi gerekir:
1. Fiziki ve Malzeme İncelemesi: Patlamanın meydana geldiği panolar, kesiciler, bara sistemleri, kablo başlıkları ve izolatörler üzerinde aşırı ısınma, erime, ark izi veya mekanik hasar tespiti yapılmalıdır.
2. Koruma ve Röle Kayıtları: Tesisin dijital koruma röleleri, SCADA ve olay kayıtlayıcı (event recorder) verileri incelenerek kısa devre akımının değeri, arızanın temizlenme süresi ve koruma kademelemesinin (selektivite) doğru çalışıp çalışmadığı belirlenmelidir.
3. İşletme ve İSG Prosedürleri: Enerjilendirme öncesinde izolasyon testlerinin yapılıp yapılmadığı, manevra talimatlarına uyulup uyulmadığı, personelin kişisel koruyucu donanım (ark koruyucu elbise, siperlik vb.) kullanıp kullanmadığı değerlendirilmelidir.
İlliyet Bağı ve Kusur Analizi: Patlamanın bir imalat/montaj hatasından mı, izolasyon yaşlanmasından mı, bakım eksikliğinden mi yoksa hatalı manevra/işletme adımından mı kaynaklandığı teknik deliller ve olay anı verileriyle netleştirilmelidir.
Kumanda odalarında ark parlaması (arc flash), röle açma kayıtları ve ilk enerjilenme patlamaları; Adli Mühendislik ve Yangın Kök Neden metodolojimizle aydınlatılır.
- İhlas Haber Ajansı (İHA), 23 Ağustos 2026: "Samsun'da fabrikada kumanda odasında patlama: 2 işçi yaralandı."
- Samsun Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Dairesi Başkanlığı 23 Ağustos 2026 saha raporu.
