Mardin’in Artuklu ilçesinde bir tavuk çiftliğinde forkliftle kaldırıldığı sırada düşen elektrik trafosunun altında kalan 62 yaşındaki işçi Tahir Çiçek hayatını kaybetti. Jandarma soruşturması sürerken, kazanın teknik nedeni henüz kamuoyuna açıklanmış değil. Olay; forkliftin kaldırma kapasitesi, yük merkezi, trafonun sabitlenme biçimi, ekipmanın kontrol kayıtları ve çalışma alanındaki güvenlik düzeninin birlikte incelenmesini gerektiren bir iş kazası dosyası niteliğinde.
Olay, 14 Ağustos 2026 akşamı Artuklu ilçesine bağlı kırsal Ortaköy ile Göllü mahalleleri yakınındaki bir tavuk çiftliğinde meydana geldi. Demirören Haber Ajansı’nın (DHA) aktardığına göre, elektrik trafosu forkliftle bulunduğu yerden kaldırıldığı sırada düştü ve işçi Tahir Çiçek trafonun altında kaldı. Sağlık ekiplerinin kontrolünde Çiçek’in hayatını kaybettiği belirlendi. Cenazesi otopsi için Mardin Eğitim ve Araştırma Hastanesi morguna kaldırıldı. Forklift operatörü M.B. ise ifade işlemleri için jandarma karakoluna götürüldü. Jandarmanın olayla ilgili soruşturması devam ediyor.
Kaza Yalnızca “Operatör Hatası” Olara Açıklanabilir mi?
Mevcut doğrulanmış haberlerde trafonun neden düştüğüne ilişkin kesin bir teknik tespit bulunmuyor. Bu nedenle olayın operatör hatası, ekipman arızası, uygunsuz kaldırma yöntemi veya başka bir nedenden kaynaklandığını şimdiden söylemek mümkün değil. Aynı şekilde herhangi bir kişi ya da kuruluş hakkında kusur isnadı yapılması için de soruşturma ve teknik inceleme sonuçlarının beklenmesi gerekiyor.
Teknik incelemede öncelikle trafonun gerçek ağırlığı ve ağırlık merkezi ile kullanılan forkliftin üretici tarafından belirlenen güvenli kaldırma kapasitesi karşılaştırılmalıdır. Yükün çatallar üzerindeki konumu, varsa kullanılan kaldırma aksesuarları ve sabitlenme yöntemi; zeminin durumu, forkliftin bakım ve periyodik kontrol kayıtları ile çalışma sırasında kişilerin yükün düşme bölgesine girmesini önleyecek organizasyonun bulunup bulunmadığı da değerlendirilmelidir.
Mevzuat Ne Söylüyor?
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun 4. maddesi işverene, çalışanların işle ilgili sağlık ve güvenliğini sağlama; mesleki riskleri önleme, gerekli organizasyonu kurma ve uygun araç-gereçleri sağlama yükümlülüğü getirir. Kanunun 10. maddesi ise risk değerlendirmesi yapılmasını düzenler. Bu hükümler, somut olayda ihlal bulunduğu anlamına gelmez; kazanın hukuki ve teknik değerlendirmesinde dikkate alınabilecek genel çerçeveyi oluşturur.
İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği bakımından da iş ekipmanının yapılacak işe uygun seçilmesi, kullanım sırasında ilave tehlike yaratmaması, gerekli kontrollerinin yapılması ve sonuçların kayıt altında tutulması önem taşır. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı kaynaklarında, teknik zorunluluk olmadıkça kaldırılan yükün altında insan bulunmaması için gerekli tedbirlerin alınması ve kaldırma aksesuarlarının yüke ve bağlantı noktalarına uygun seçilmesi gerektiği açıkça belirtilmektedir. 23 Aralık 2025 tarihli Yönetmelik değişikliğiyle periyodik kontrole tabi ekipmanlara ve yetkili kişilerce yapılacak kontrollere ilişkin düzenlemeler de güncellenmiştir.
Bilirkişi İncelemesinde Üç Kritik Soru
Bir iş kazasında kök nedene ulaşılabilmesi için teknik incelemede şu üç temel sorunun yanıtlanması gerekir:
- 1. Kapasite ve Yük Uyumu: Forkliftin güvenli kaldırma kapasitesi ve yük merkezi, trafonun gerçek ağırlığı ve ağırlık merkezi dikkate alındığında bu kaldırma işlemi için yeterli miydi?
- 2. Sabitleme ve Bağlantı Yöntemi: Trafo kaldırma sırasında çatallar veya kullanılan kaldırma aksesuarları üzerinde hangi yöntemle tutuldu ve kayma/devrilmeye karşı yeterli biçimde sabitlendi mi?
- 3. Alan Organizasyonu & Güvenlik Düzeni: Çalışanın kaldırılan yükün altında veya muhtemel düşme bölgesinde bulunmasını engelleyecek güvenli çalışma düzeni ve organizasyon oluşturulmuş muydu?
Bunlara ek olarak forkliftin olay tarihindeki bakım ve periyodik kontrol belgeleri, operatörün yetkinliği, üretici kullanım talimatları, olay yeri ölçümleri, fotoğraf ve kamera kayıtları ile tanık ifadeleri birlikte değerlendirilmelidir. Bir kusur veya sorumluluk sonucuna ancak bu delillerin bütüncül incelenmesinden sonra ulaşılabilir.
Bilirkişi Bakışı
Ölümcül bir kaldırma kazasında yalnızca son operatör hareketine odaklanmak teknik açıdan yeterli değildir. Kök neden incelemesi; ekipman-yük uyumu, kaldırma yöntemi, çalışma alanı, bakım ve kontrol kayıtları ile iş organizasyonunu aynı olay zinciri içinde değerlendirmelidir.
Mardin’deki kazada da trafonun neden düştüğü ortaya konulmadan “operatör hatası”, “forklift arızası” veya “işveren ihmali” şeklinde kesin bir sonuca varılması bilimsel ve hukuki açıdan isabetli olmayacaktır.
